POLİMERLERDE ÇAPRAZ BAĞLAMA
Son yıllarda ışınlamanın malzeme üzerine etkileri ve polimerlerin ışınlama ile çapraz bağlanması işlemi, üzerinde en çok çalışılan ve gelişme kaydeden endüstriyel uygulamalardan biridir.
Işınlama işlemi uygulanarak kablo ve tel izolasyonu için çapraz bağlanmış polietilenin ticari üretimi ilk kez 1950 li yıllarda ABD’de yapılmıştır.

Günümüzde ışınlama teknolojisinin nano teknolojiye adaptasyonu için yürütülen çalışmalar halen devam etmektedir.

Gama ışınlarıyla etkileşen polimer moleküllerinde iyonlaşma ve yapı değişiklikleri meydana gelir. Bu etkileşim sonucu polimer yapıda gözlenen en önemli değişim çapraz bağlanma ve zincir bağlarının kuvvetlenmesi olarak ortaya çıkar.

Çapraz bağlama ile plastik malzemenin 3 temel özelliği değişir

Mekanik Özellik

  • Sertlik artışı
  • Çarpmalara karşı dayanıklılık
  • Aşınma ve Çatlamalara karşı dayanıklılık
  • Esnekliğini korumaya karşı dayanıklılık

Kimyasal Özellik

  • Kimyasal etkenlere karşı dayanıklılık (gres yağı, tuz, vb.)
  • Hidroliz oluşumlara dayanıklılık

Termal Özellik

  • Yanmaya karşı dayanıklılık
  • Kompres baskı sonucu oluşan deformasyona karşı dayanıklılık
  • Boyutsal stabilite de artış
  • Termal plastiklerin HDT (Heat distortion temperature) sinde artış